Sunday, 19 June 2011

TATABAHASA BAHASA MELAYU

Hai pembaca yang budiman! Harini saya nak berkongsi mengenai tatabahasa bahasa melayu. 


Secara umumnya, tatabahasa bahasa Melayu mencakupi dua bidang:

  • Morfologi: kajian tentang kata dan pembentukan kata, kelas kata dan imbuhan.
  • Sintaksis: kajian tentang pembentukan ayat.


Morfem

1.       Morfem ialah unit terkecil yang menjadi unsur perkaaan.

2.       Sekiranya kata tidak boleh dipecahkan kepada unit bermakna atau nahu yang lebih kecil, maka kata-kata ini erdirid aripada satu unit atau satu morfem. Misalnya minum.

3.       Minum tidak akan berfungsi dan memberi makna jika dipecahkan kepada mi dan num

4.       Sebaliknya, kata diminum boleh dipecahkan kepada dua morfem, iaitu di dan minum.

5.       Kesimpulannya, perkataan boleh terdiri daripada beberapa morfem.


Morfem dapat dibahagikan kepada dua jenis seperti berikut:


 

Morfem bebas
Morfem terikat/imbuhan
1.       Dapat berdiri sendiri, misalnya,minum, cuti, sekolah, periksa
2.       mempunyai makna sendiri
1.       Bentuk imbuhan, misalnya, mem, per, kan, ber
2.       Tidak mempunyai makna, tapi mempunyai fungsi tatabahasa atau nahu. Boleh mengubah makna sesuatu kata, dan seterusnya makna ayat.

Morfem terikat/imbuhan

Sisipan. Diselit di antara unsur unsur kata dasar. Misalnya telapak (tapak)

Awalan. Ditambah pada bahagian depan kata dasar. Misalnya membaca, menghafal.

Akhiran. Ditambah pada bahagian belakang kata dasar. Misalnya perkataan "undian, minuman"

Apitan. Ditambahkan serentak pada awalan dan akhiran kata dasar. Misalnya, imbuhan per....an dalam permainan.

Proses terbentuknya ayat bermula daripada morfem

MORFEM --> PERKATAAN --> FRASA --> KLAUSA --> AYAT

SINTAKSIS
Sintaksis merupakan satu cabang ilmu bahasa yang mengkaji bentuk, struktur, dan binaan atau konstruksi ayat. Sintaksis bukan sahaja mengkaji proses pembinaan ayat tetapi juga hukum-hukum yang menentukan bagaimana perkataan disusun dalam ayat.

Ayat
Untuk rencana lanjutan, lihat Jenis Jenis Ayat
Ayat ialah binaan yang terdiri daripada unsur ayat, iaitu unit-unit yang membentuk ayat.
Contoh: Ahmad sedang membuat kerja rumah.

Contoh ayat di atas terdiri daripada dua bahagian iaitu 
(i)     Ahmad sedang dan bahagian 
(ii)   membuat kerja rumah. 
Bahagian subjek dan predikat, merupakan bahagian utama yang membentuk klausa atau ayat bahasa Melayu. 
Subjek dan prediket pula mempunyai unsur-unsur, iaitu sama ada frasa nama (FN)frasa kerja (FK), frasa adjektif (FA) dan frasa sendi nama (FS).

Subjek AyatPredikat AyatFrasa SubjekFrasa PredikatRumus Pola Ayat
Ahmadmengulangkaji tatabahasaFrasa NamaFrasa KerjaFN + FN
Cikguke sekolahFrasa NamaFrasa Sendi NamaFN + FS
Fatimahamat rajinFrasa NamaFrasa AdjektifFN + FA
Ah Chongseorang usahawanFrasa NamaFrasa NamaFN + FN


Frasa
Frasa ialah satu binaan atau unsur ayat yang terdiri daripada sekurang-kurangnya dua perkataan atau jika terdiri daripada satu perkataan, ia berpotensi untuk diperluas menjadi dua perkataan atau lebih. Frasa tidak boleh dipecahkan kepada subjek dan predikat.

Seperti yang diterangkan di atas, ada empat jenis frasa iaitu FN, FK, FA dan FS. Menurut binaannya, frasa dapat dibahagikan kepada dua jenis iaitu frasa endosentrik dan frasa eksosentrik. 
Frasa endosentrik ialah frasa yang mengandungi satu unsur inti. Unsur inti ini mewakili seluruh frasa berkenaan. Frasa dinamakan mengikut unsur inti ini. FN, FK dan FS ialah frasa endosentrik. Ini kerana kata nama, kata kerja, dan kata adjektif boleh menjadi unsur inti setiap frasa itu.
Contohnya: sepasang mata biru (FN. Inti frasa ini ialah mata, jenis kata nama)
Manakala frasa eksosentrik ialah frasa sendi nama yang tidak mempunyai unsur inti contohnya ke tandas dan di sekolah . Kewujudan sendi nama di bergantung pada sekolah dan ke kepada tandas. Oleh itu, frasa jenis ini dikatakan frasa eksosentrik kerana pusatnya bergantung pada suatu unsur luaran.

Binaan Ayat
  • Bahagian subjek dan bahagian predikat merupakan bahagian utama yang membentuk klausa atau ayat dalam Bahasa Melayu. Subjek dan predikat mempunyai unsur-unsur.
  • Perhatikan contoh di bawah:

SubjekSubjek
Bah. AyatUnsurBah. AyatUnsur
Ah Tian guru senaman 
Tipah membeli gula 
Suara ketua pengawas itu serak-serak basah 
Munainady menoreh getah 

  • Jadual di atas menunjukkan rumus binaan ayat yang mudah. Bahasa subjek dibina oleh frasa nama dan predikat dibina sama ada oleh frasa nama, frasa kerja, frasa adjektif dan frasa sendi nama.

Ayat Dasar dan Ayat Terbitan
  • Perhatikan ayat berikut:
Pelajar itu membaca buku.

Ayat ini terdiri daripada satu klausa kerana mempunyai satu subjek (pelajar itu) dan satu predikat (membaca buku).
  • Ayat seperti ini dipangil ayat dasar kerana menjadi punca penerbitan ayat-ayat lain.
  • Jika kita hendak menambah maklumat kepada maklumat kepada maklumat asas itu dengan penerangan kepada maklumat asas itu dengan peneragan kepada subjek atau penerangan kepada predikat, maka ayat berkenaan boleh menjadi seperti berikut:
Pelajar tingkatan enam itu membaca buku. (tingkatan enam menjadi penerang kepada pelajar, iaitu subjek ayat)

Pola Ayat Dasar
  • Pola ayat dasar mempunyai rumusnya tersendiri.
  • Rumus-rumus ini boleh terdiri daripada unsur-unsur Frasa Nama (FN), Frasa Kerja (FK), Frasa Adjektif (FA) atau Frasa Sendi Nama (FS)
  • Lihat contoh berikut:
Subjek AyatPredikat AyatFrasa SubjekFrasa PredikatRumus Pola Ayat
Jamilahpengurus sumber manusiaFrasa NamaFrasa NamaFN+FN
Atanbudak pandaiFrasa NamaFrasa AdjektifFN+FA

1 komen:

suryani hafizan said...

terima kasih atas perkongsian maklumat dalam blog anda ,semoga saya lebih arif dalam ternik pengajaran bahasa melayu.

Post a Comment

 
Hakcipta 2011 DUNIAKU GURU (S210277)
Dibangunkan oleh NMZ. Tema oleh BloggerThemes